Đạo học và đạo thầy trò

11b1-BNS-so-57_on_thay_co1.Mỗi năm, cứ vào dịp 20 tháng 11, trên các phương tiện thông tin đại chúng lại tràn ngập những lời tụng ca về nghề thầy giáo. Nghề cao quý, trồng người, vinh quang, sáng tạo nhất trong những nghề sáng tạo… Với những con người tận tụy, hy sinh, thầm lặng, cao cả, tấm gương… Và những người học trò tràn ngập tình thương, kính trọng, biết ơn

Dân kinh doanh hớn hở ăn theo ngày này cũng nhiều. Ngoài đường tràn ngập hoa tươi, thiệp chúc mừng, các cuốn sách về tình thầy trò. Những quầy bán hàng lưu niệm nhộn nhịp học trò, phụ huynh chọn mua quà tri ân thầy cô.

Các nhà nghiên cứu văn hóa lại được dịp tán tụng về truyền thống Việt Nam: tinh thần hiếu học và đạo thầy trò, muốn sang thì bắc cầu kiều…

Tôi một đời đi dạy học, mỗi năm đến dịp này lại dâng lên nhiều cảm xúc trái ngược nhau, vui buồn lẫn lộn. Nhiều cảm xúc, trừ lòng tự hào về nghề. Tôi yêu quý nghề nhà giáo nhưng chưa bao giờ tự hào về nghề cả.

2.Trong sách giáo khoa toán lớp 7, sau bài học về tiên đề Ơ-clit, ở mục có thể em chưa biết có một bài viết rất ngắn. Xin dẫn nguyên văn.

Ơ-clit là nhà toán học lỗi lạc thời Hi Lạp, sống vào thế kỉ III trước Công nguyên. Hầu hết kiến thức hình học ở cấp THCVS hiện nay đều được đề cập một cách khá hệ thống, chính xác trong bộ sách “Cơ bản” gồm 13 cuốn do Ơ-clit viết ra.

Tục truyền, có lần vua Ptô-lê-mê hỏi Ơ-clit: “Liệu có thể đến với hình học bằng con đường khác ngắn hơn không?”. Ông trả lời ngay: “Tâu bệ hạ, trong hinh học không có con đường dành riêng cho các bậc vua chúa”.

Câu chuyện trên gợi nhiều suy ngẫm về đạo học, về những người thầy, về tình thầy trò.

3.Người thầy Ơ-clit thì khỏi nói! Ông thực sự là người thầy vĩ đại nhất. Hơn 2 ngàn năm, các sách giáo khoa hình học cấp THCS trên toàn thế giới đều biên soạn lại những điều ông đã trình bày trong bộ “Cơ bản”.

Người thầy trong câu chuyện trên hiện lên với tính cách khảng khái, mạnh mẽ. Ẩn sau câu trả lời nghiêm trang là một nụ cười hài hước và thân mật.

Ptô-lê-mê, người học trò, là một vị vua quyền thế thời đó! Làm vua mà còn ngồi học bài, lại học toán mới lạ đời. (Chẳng bù cho các loại vua quan ở xứ nọ, đua nhau đến các trường cao cấp, miệt mài tụng niệm, tầm chương trích cú những học thuyết quá lạc hậu đã bị xếp xó ngay trên chính quê hương học thuyết ra đời). Thực sự thì vị vua này cũng là một nhà bác học. Ông đã viết nhiều tác phẩm trong các lĩnh vực như toán học[1], thiên văn học, địa lý và âm nhạc. Vậy mà đứng trước thầy giáo, vị học trò, nhà vua này vô cùng dễ thương. Cũng như bao học trò trên đời, có lúc ông cũng cắn bút trước một bài toán nào đó.

Người thầy rất hiểu trò, đánh giá cao trí thông minh của trò. Nhân dịp này thầy châm chọc trò- vua chút chút. Ngoài đời, các bậc vua chúa nhận nhiều ân huệ mà dân đen không dám mơ. Trong lâu đài toán học, tất cả đều “sinh ra có quyền bình đẳng..”.

4.Bình luận thêm 

Những điều người thầy vĩ đại Ơ-clit khẳng định, hóa ra chỉ đúng được 2 ngàn năm! Bây giờ nhân loại đã có hình học Phi Ơ-clit. Đó là một cuộc cách mạng đầy tự hào trong toán học, một lí thuyết có đóng góp to lớn trong thiên văn, vũ trụ. Để hiểu được hình học Phi Ơ-clit, cần đến trình độ năm cuối của sinh viên Toán Lý, nghĩa là rất ít người hiểu được tường tận “món” này.

Trong hình học Ơ-clit, đường thẳng là đường ngắn nhất. Chân lí này hóa ra cũng bị lung lay vì người ta phát minh ra những con đường khác ngắn hơn rất nhiều so với đường thẳng. Người bình dân Việt Nam mình ai cũng hiểu được môn “hình học mới” này, họ gọi bằng cái tên rất gợi cảm là “cửa sau”.

Đang nói về đạo thầy trò. Xin được đăng lên hai tấm hình để bạn đọc “ngự lãm”, việc bình luận xin hẹn một dịp khác.

Hình này, quá quen thuộc :

images651831-images281010-thaydo-2012-11-19-15-36

Hình này, thầy trò Euclid, ở trường Athens (School of Athens). 

220px-Scuola_di_atene_07


[1] Có một định lí trong hình học mang tên ông, định lý Ptô-lê-mê mô tả quan hệ giữa độ dài bốn cạnh và hai đường chéo của một tứ giác nội tiếp đường tròn.

Advertisements

7 thoughts on “Đạo học và đạo thầy trò

  1. Pingback: Thứ Ba, 19-11-2013 – NỢ CÔNG CỦA CHÍNH PHỦ MỸ: PHẦN NỔI CỦA TẢNG BĂNG CHÌM | Dahanhkhach's Blog

  2. Pingback: NHẬT BÁO BA SÀM : TIN THỨ BA 19-11-2013 | Ngoclinhvugia's Blog

    • Bác Montaukmosquito khả kính,
      V1: Tôi hiểu sâu sắc cái còm của bác. mỗi người có những quan niệm riêng mà nhiều khi rất khó thông cảm nhau. Trong dàn hợp xướng vĩ đại, tôi chỉ mang theo một chiếc lá làm cái ken môi thôi.
      V2: Bài này đang nói về đạo học và đạo thầy trò mà.
      trân trọng

      • Dàn hợp xướng vĩ đại của hàng triệu triệu những tay kèn môi .

        Đúng thế, mỗi người có quan niệm riêng, rất khó thông cảm với nhau . Em chỉ mong bác làm tròn nhiệm vụ của người thầy giáo luôn vững chắc quan niệm cách mạng .

        Em cũng nói về đạo thầy trò, khi thầy dạy cho trò thổi kèn môi, tình thầy trò chắc khắng khít lắm . Một chữ chủ nghĩa Mác cũng là thầy, nửa chữ chủ nghĩa Mác cũng là thầy .

  3. Em đã đọc hôm qua.
    Hôm nay, có dịp được gặp học trò cũ, em đã trích : “Tôi yêu quý nghề nhà giáo nhưng chưa bao giờ tự hào về nghề cả” mà em thấy rất thích.

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

w

Connecting to %s