1. Các nhà xã hội học kêu gào đến khản giọng về việc đạo đức xuống cấp nghiêm trọng, “ sự tử tế trở thành cụm từ sáo rỗng và xa xỉ!”[1]. Các vụ cướp giếp hếp ngày càng tàn bạo, cái sự đối xử của con người với con người ngày một lạnh lùng. Triều đình lo quá, vội vàng phát động học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh. Đã dăm năm hơn, phong trào “sâu rộng đến mọi tầng lớp xã hội”, vậy mà xem chừng cái bức tranh đạo đức vẫn không sáng lên được chút nào.
Khi việc học không có kết quả mong đợi, cần xem xét lại ba nhân tố quan trọng: nội dung học, phương pháp dạy của thầy và thái độ học của trò. Trong trường hợp này, ba yếu tố đó là: Tấm gương đã thực sự sáng không? Truyền thông có chiến lược tốt chưa? Tinh thần học tập của dân chúng ra sao? Yếu tố thứ nhất thì khỏi bàn, chủ tịch Hồ Chí Minh là vầng thái dương soi sáng đến muôn đời. Hai yếu tố sau là chuyện quốc gia đại sự, một thảo dân như mình không dám bàn.
Mình xưa nay luôn có ý thức tu dưỡng theo gương cụ Hồ, khỏi cần triều đình phát động. Bao nhiêu sách viết về cụ mình đều mua về, thắp nến ngồi đọc rất mực thành kính. Và thấy cái đạo đức của riêng cá nhân mình được cải thiện đáng kể. Mình thường quan tâm chuyện nhỏ trước, ví như tình chị em giữa cụ Hồ và người chị ruột là bà Nguyễn Thị Thanh.
2. Bà Thanh, tên thật là Nguyễn Thị Bạch Liên, sinh năm 1884. Cụ Nguyễn Sinh Sắc lấy hình ảnh bông sen trắng để đặt tên cho đứa con gái đầu lòng, chắc gửi gắm vào đó những ước mơ đẹp. Vậy nhưng bông sen trắng ấy ngay từ thuở nhỏ đã trải qua một cuộc đời nhiều đắng cay, bất hạnh.
9 tuổi (năm 1893) , cô chịu tang ông ngoại. (Ông Hoàng Đường nhận Nguyễn Sinh Sắc làm con nuôi, sau gả con gái cho. Cả gia đình Nguyễn Sinh Sắc sống cùng ông bà Hoàng Đường).
10 tuổi (năm 1894), “cha đỗ cử nhân rồi đi Huế cùng mẹ và hai em”[2] cô ở lại nhà giúp đỡ bà ngoại.
16 tuổi (năm 1901), mẹ là bà Hoàng Thị Loan mất ở Huế. Chưa đầy một năm sau, người em út Nguyễn Sinh Xin mất. Sau này, bà Thanh kể cho Sơn Tùng nghe: “Mẹ o mất sớm, o phải về quê thay cha, thay mẹ chăm sóc bà ngoại”[3].
20 tuổi (năm 1904), chịu tang bà ngoại. Từ đó về sau, mọi việc trong gia đình họ tộc đều trông vào cô Thanh. Theo Nguyễn Sinh Mại[4], người gọi Nguyễn Sinh Sắc là chú ruột, “cô Thanh là phụ nữ đảm đang, dũng cảm, kiên nghị”. Cô Thanh dám gặp Tổng đốc và Công sứ Nghệ An đòi thả một người bạn trai ra khỏi tù về chịu tang cha, “nếu không thì cô sẽ ngồi tù thay”.
22 tuổi (khoảng năm 1906), “Thanh vào Huế với cha lần đầu tiên cùng người đầy tớ gái. Nhưng cô không chịu nổi sự tàn bạo của người cha nghiện rượu, thường đánh đập cô. Năm sau cô trở về Kim Liên”.
26 tuổi (năm 1910) cha cô bị xử phạt 50 trượng, sau đổi thành án giáng 4 cấp và bị triệu hồi.
Cũng trong năm này, trong một chuyến đi liên lạc với nghĩa quân chống Pháp, cô Thanh bị bắt, bị đánh đập dã man. Cô bị giam một thời gian. Ra tù, lại tiếp tục liên lạc với líh khố xanh, khố đỏ, mua súng giúp nghĩa quân.
Ngày 23 tháng 1 năm 1920, trong thông tri mật của chánh mật thám Trung kỳ viết: “Chị Thanh không có chồng, 32 tuổi, bị buộc tội đồng lõa với những kẻ phản nghịch ở Nghệ Tĩnh… bị tòa án tỉnh Nghệ An kết án 9 năm khổ sai và hiện chịu hành phạt ở Quảng Ngãi”[5].
Ra khỏi tù ở Quảng Ngãi (lúc này đã ngoài 35 tuổi), cô về quê tiếp tục hoạt động cách mạng. Bà Thanh kể cho Sơn Tùng: “Bọn Pháp theo dõi, đã mấy lần bắt o, chúng nó tra tấn o kinh khủng lắm, bắt o đeo gông rồi đày đi suốt 9 tỉnh miền Trung, đi vào đến Quảng Ngãi cháu ạ. Có lần Pháp tra tấn o dã man đến mức chúng nướng chiếc mâm đồng cho đỏ rồi bắt o ngồi lên đó. Chúng nó tra tấn kiểu như vậy làm cho những người phụ nữ như o bị “điếc” luôn, không còn khả năng sinh nở nữa”.
38 tuổi (khoảng năm 1922), bà vào Huế đưa hài cốt mẹ về chôn sau vườn nhà.
Năm bà 43 tuổi (tháng 8 năm 1927), cha bà ốm nặng tại chùa Linh Sơn, Sài Gòn. Dù đang bị thực dân Pháp an trí ở Huế, bà vào Sài Gòn thăm cha. “THấy cha quá ốm yếu, cô xin rước về Huế để nuôi dưỡng. Cụ Sắc nói: Thân con bị quản thúc, con lo còn chưa xong, làm sao lo cho cha được”. Cô khóc lóc năn nỉ mãi, sau đành một mình trở lại Huế”[6].
Năm bà 45 tuổi (năm 1929), cha bà mất ở Cao Lãnh Đồng Tháp. Bà vào chịu tang cha.
Năm bà khoảng 60 tuổi, theo lời của Nguyễn Sinh Định, gọi cụ Hồ là chú thúc bá: “vào một đêm trời tối như bưng, chú cả Khiêm cầm bó đuốc đi trước, bố tôi khiêng một đầu, tôi khiêng một đầu cái tiểu sành đựng hài cốt bà Loan đưa từ vườn nhà lên núi Đại Huệ chôn cất”. Lúc chôn cất mẹ xong, “chú cả Khiêm lẩm nhẩm khấn thành tiếng: “Mẹ ơi,,, em Côông, con của mẹ nhất định sẽ về…”.
Năm 1945, đất nước độc lập, bà Thanh 61 tuổi, “mặc quần áo nâu, đầu chít khăn nhung, miệng nhai trầu, tay xách hai con vịt và hai chục quả trứng gà đón xe Nam Đàn – Vinh, rồi lên tàu lửa ra Hà Nội”. Hai chị em gặp nhau, “chuyện trò được nửa giờ” thì cụ Hồ phải lo việc nước, bà Thanh về nhà người quen ở phố Hàng Nón nghỉ. Mấy hôm sau, cô về, “bác Hồ bận quá, phải nhờ người đến biếu cô mấy mét vải lĩnh…”.
3. Mình xem Tivi, thỉnh thoảng gặp chương trình biểu diễn của các võ sư phi phàm, với các tiết mục như nuốt than đỏ, đam kiếm sắc vào bụng, đặt một chồng gạch lên đầu rồi lấy búa đập gạch vỡ tan… Những người làm chương trình luôn cho chạy dòng chữ: “Người xem tuyệt đối không bắt chước, nguy hiểm đến tính mạng”.
Sau 40 năm xa cách, với biết bao nhiêu biến cố đau thương của gia đình, hai chị em chỉ gặp nhau được 30 phút, vĩnh viễn không gặp lại nữa. Các nhà “Hồ Chí Minh học” luôn đưa ra hai bảo bối, nằm trong mấy chữ “bận trăm công ngàn việc” và “hy sinh cao cả” để biện minh.
Cụ Hồ hai lần về thăm quê cũ, dân chúng cảm động rơi nước mắt, hàng chục năm sau vẫn còn nhắc đến những hình ảnh, cử chỉ, lời nói của cụ. Mình không thấy ai kể chuyện cụ lên núi Đại Huệ viếng mộ mẹ, không ai nhắc chuyện cụ thắp hương cho anh, cho chị, cho tổ tiên dòng họ??? Mong sao cái sự đọc của mình chưa đến nơi đến chốn.
Mình nghĩ, chủ tịch Hồ Chí Minh cũng như một vị võ sư siêu phàm, người trần mắt thịt chúng ta khi “học tập” cần cẩn thận.
[1] Đạo diễn Trần Văn Thủy, http://thethaovanhoa.vn/dien-dan-van-hoa/chung-ta-sung-tuc-len-chung-ta-bot-tu-te-hon–n20140117175213044.htm
[2] TS Bùi Thị Thu Hà, Kể chuyện cụ phó bảng Nguyễn Sinh Sắc, NXB Bách khoa, 2009, trang 219.
[3] Xem “Chuyện nhà văn Sơn Tùng gặp người chị ruột bác Hồ ở làng Sen”, http://www.cand.com.vn/News/PrintView.aspx?ID=130815
[4] Chuyện với người cháu gần nhất của bác Hồ, NXB Thanh niên, 2007.
[5] Kể chuyện cụ phó bảng… trang 210.
[6] Trần Minh Siêu, Những người thân trong gia đình Bác Hồ, trang 50.
[7] http://www.cand.com.vn/vi-VN/phongsu/2011/6/149578.cand, Chuyện bác Hồ hai lần về thăm quê.
nguyễn hoa lư 
Thật tuyệt vời
Bác “còm” ngắn quá làm em khó nghĩ. Bác bảo cái gì tuyệt vời?
+Cụ Hồ tuyệt vời? Chuyện này ai cũng biết, chắc bác không muốn nói lại.
+Bà Thanh tuyệt vời? Dưới trời Nam này, bà Thanh xứng đáng là một liệt nữ. Không hiểu sao chưa có thành phố nào có tên đường Nguyễn Thị Bạch Liên.
+Hay bác muốn nói cái bình rượu nhà em… tuyệt vời? (Bác nhớ đọc bài Tửu quán blog của em nhé).
Tốt hay không thì không nói tới được. Nhưng tại sao không ra được hình tượng để mọi người noi theo là chuyện khác.
Bác Hoa Lư đưa ra “nội dung học, phương pháp dạy của thầy và thái độ học của trò” : Sao thấy giống trong trường học quá.
Nếu mà trong trường học thì Bác Hoa Lư nói quá hay luôn. Nhất trí.
Chưa nói chi chuyện khó hiểu ngày xưa. Tôi chỉ muốn hiểu tại sao có “ai đó” muốn dạy “ai đó”. Ai là thầy, ai là trò? Quyền lực không đồng nghĩa với quyền làm thầy phải không Bác? Bác có đau lòng khi “ai đó” bị làm trò không vậy ? Trò cưng, ngoan, giỏi còn đỡ. Đằng này còn bị coi là trò hư, dốt, ngu … ! Các chữ này hiểu theo nghĩa nào cũng buồn. Nhưng xin chúc cuối tuần vui.
Quan bác nói chí lí.
cái quan hệ thầy trò ấy mà. Riêng với nhà em thì thỉnh thoảng vẫn xảy ra chuyện mình cao giọng rao giảng cho một người mà sau đó mới phát hiện họ còn hơn cả thầy mình và ngược lại, mình ngồi ngay đơ nghe một gã dở hơi thao thao bất tuyệt về một vấn đề mà gã chẳng hiểu gì cả.
đa tạ.
“Và thấy cái đạo đức của riêng cá nhân mình được cải thiện đáng kể”
Haha, đúng chăm phần chăm, em bảo đảm điều này .
Em thì muốn học cách làm thế nào có thể thúc đẩy nhân dân cướp chính quyền nên song song với đọc “Đường Ka’ch Mệnh” (Mein Kamf) (Tiên sư font tiếng Việt của em không cho viết tiếng Việt kiểu Bác Hồ), em còn đọc thêm chủ nghĩa Mác nữa .
Nhà em mong quan bác học tập tiến bộ nhé. Sống ở “bển”, bác nhớ nâng cao tinh thần cảnh giác cách mạng nhé!
Pháp thua ở VN là đúng. An trí tù mà để đi lung tung.
Sao hồi dó cụ Phan Bội Châu lại chịu ngồi 1 chỗ làm “Ông già bến Ngự” nhỉ? Hay là cụ sợ bị “bán đứng” 1 lần nữa như hồi năm 1926 ở bển.
Pháp “tra tấn” 9 năm vẫn không sợ, trong khi cha (Việt) đánh đập 1 năm thì không chịu nỗi (…)
Bác thập tứ ơi, những báo cáo của mật thám Pháp, bác coi chừng, thông tin có thể không đầy đủ. Nhà em đọc đến đâu thì dẫn ra đến đó. Sự thu nhận là của các bác.
Từ tấm bé em cũng đã có thắc mắc y như bác, rằng bác hồ có tình thương bao la với đồng bào, nhân loại, nhưng hình như tình cảm của bác với gia đình, người thân thì chỉ là zê-rô?
Ngay trong 5 điều bác dạy thiếu nhi cũng chỉ có “yêu tổ quốc, yêu đồng bào…” chứ không dạy các cháu yêu ông bà, cha mẹ.
Không biết có phải do thấm nhuần 5 điều bác dạy hay không mà ngày nay sinh ra một “bộ phận không nhỏ” thanh thiếu nhi Việt Nam vô đạo đức, mất dạy, bất hiếu, chúng đánh chửi, thậm chí chém giết ông bà, cha mẹ, người thân không ghê tay? Đau lòng quá.
Pingback: Về người chị ruột của Hồ Chí Minh | CHÂU XUÂN NGUYỄN
Pingback: -Danlambao 19/1/2014. « ttxcc6
Pingback: Về người chị ruột của Hồ Chí Minh | ÁO TRẮNG ƠI
Không biết tôi có phải là người khó tin không, nếu một người cạn tình với khúc ruột của mình, hoặc đưa cha mẹ lên đài đấu tố và dạy cho người khác làm như vậy, mà họ hô hào yêu tổ quốc – yêu đông bào…thì họ lấy tình yêu ở đâu ra vậy cà? Mình hay ngớ ngẩn ngu ngơ nên lơ mơ hoài câu hỏi lờ đờ nầy, học “đạo đức của Bác” mãi chưa thông.
Nghe nói những ai được gọi là “người học trò xuất sắc của Bác” thì con cháu bổng chốc giàu có nức đố đổ vách luôn, chắc hưởng được phúc đức gì chăng?
Bài viết của Bác Hoa Lư kết thiệt lạ hen? Phần đầu văn phong “sử học” mà kết theo kiểu sì-tai Sơn đông mãi võ. Thiệt tình khen Bác , chịu Bác chỗ nầy.
Quan bác nối khố có lòng quá khen.
đa tạ.
Không những chỉ có nửa giờ mà còn phải ngồi xa mấy mét cơ, ngộ nhỡ bả sờ tai, vuốt râu, nắn bóp…không thấy thịt Việt Nam đâu, chứ nói chi đến… “giống” của cụ Sinh Sắc, thì…toàn Đảng, toàn Dân bây giờ lại học tập cách bịt miệng nhân chứng…”chị” à?!
Quan bác về nhà đặt một chồng gạch đặt lên đầu, sai người lấy búa phang một cái cho gạch vỡ tan. Lúc đó quan bác mới có quyền phán xét về thông tin… “ngồi xa mấy mét” nhá!
Đích thị quan bác là người nhẹ dạ, cả tin vào thế lực đen rồi nhá!
Pingback: Chủ Nhật, 19-01-2014 – Nhắn nhủ từ Hoàng Sa: Dân tộc – Quốc gia là tối thượng! – Hoàng Sa, Trường Sa: Một mẫu số đòan kết của người Việt Nam? | Dahanhkhach's Blog
bà Thanh ra Hà Nội ,nhưng không gặp bác,từ đó không có tin tức gì về bà Thanh nữa,cũng không thấy ai nói mộ bà ở đâu
Bà Thanh về lại quê nhà. Sống và mất ở đó.Mộ bà và bác cả Khiêm nằm trong khu mộ của dòng họ Nguyễn Sinh.
Giải thích như thế thì đến trẻ con cũng nói được.Bà thanh chết ngày tháng năm nào,bệnh gì ,luc chết có ai ở bên cạnh không? Bà có nói gì trước khi chết ,ở quê ngoài bố mẹ anh chị em ruột còn có cô dì chú bác ,anh am họ chứ ,chả lẽ không còn ai à? Đặc biệt từ sau khi bà ở hn về quê sách báo nhà nước tuyệt nhiên không có một dồng nào về bà nữa.mà ngày xưa làm gì có phương tiện otoo tàu hoả đi lại dễ dàng như vậy.Tôi còn nhớ trong kháng chiến các vị toàn đi bộ ra việt bắc,ngay thời chống Mỹ tôi là cán bộ nhà nước mà đi công tác toàn dùng xe đạp cá nhân ,có đã đi xe đạp từ HN vao tận Vinh
Ý bác nêu ra rất thú vị.
Không biết bà Thanh và ông cả Khiêm có tự hào về ông em ruột của mình không?
Bác Hồ chỉ gặp bà Thanh lần duy nhất ấy trong vòng 30 phút. Không dám gặp lần nữa vì sợ lộ. Kính thưa đồng chí Hồ sắp bị lộ. Liệu đồng chí có phải em Côông của chị Thanh ngày xưa không?
Bác này suy luận “phiêu linh” quá!
Chuyện này thì cũng khối người biết, thầy cứ đùa như người ta không biết.
Reblogged this on MY VIETNAM.
Tôi thấy lạ là TK 21 và thời đại CNTT như thế này rồi mà nhiều người cứ mũ ni che ta. Khốn nạn nhất là sự dối trá và trơ trẽn nằm ngay trong lý thuyết và thực hành.
Cả đời tui chưa nghe ông ấy nói một câu, ngay cả mấy câu trong Tuyên ngôn cũng mịt mờ. Sau này có 1 đoạn phóng sự của HTV phát V/v ông ấy trả lời đài TH NDN của Nhật năm 1966 – Nói tiếng Việt còn chưa sõi, phải cầm giấy để đọc…
Links đây:
https://www.youtube.com/watch?v=xP9eePbLPyI