Chương trình và sách giáo khoa mới- cây đời và lí thuyết

20130502173257SGK020513-in1. Cứ đến đúng tuần lễ quy định của năm học, tất cả học sinh lớp 6 đều mở cùng một cuốn sách giáo khoa, cùng học bài “Số nguyên tố”; tất cả học sinh lớp 7 cùng “tụng” bài Công nghệ nói về tuổi thành thục về tính dục của bò đực, lợn đực, dê đực; tất cả học sinh lớp 8 đều ngồi đặt câu có “thì hiện tại hoàn thành” theo một mẫu chung có sẵn; tất cả học sinh lớp 9 đều giải cùng một bài hóa học, đại loại: “Cho 1,6 gam CuO tác dụng hết với HCl dư. Cô cạn dung dịch sau phản ứng thu được bao nhiêu gam muối khan”.

Không có gì vô lí hơn. Vậy mà sự vô lí đó là một thực tế sinh động của Giáo dục Việt Nam hàng chục năm qua và vẫn đang hàng ngày diễn ra. Từ đề án đổi mới chương trình và SGK [1], nhiều chuyên gia nói đến việc có các bộ sách giáo khoa khác nhau [2] và bộ GD cũng nghiêng về phương án này.

2. Sau một thời gian quá lâu tuân theo một nề nếp lạc hậu ít thực chất, những khó khăn, thách thức cần phải được Bộ GD tính đến trong quá trình thực hiện phương án nhiều bộ sách giáo khoa.

a. Cần gấp rút soạn thảo nội dung chương trình, đăng tải rộng rãi để xã hội góp ý hoàn thiện. Đó là công việc rất khó khăn, phải sửa chữa nhiều lần. Khi có chương trình chuẩn xong, phải tổ chức ngay việc biên soạn sách giáo khoa. Sau khi biên soạn, cần dạy thí điểm, sửa chữa, qua các kỳ sát hạch của các cơ quan chức năng của Bộ. “Con đường thiên lí” đó rất khó thực hiện trong thời gian chưa đến hai năm như đề án của Bộ GD.

b. Trong giáo dục, người ta hay nói về vai trò “máy cái” của các trường Sư phạm. Đương nhiên, trường Sư phạm cần đón đầu cho cuộc đổi mới này. Các giảng viên trường Sư phạm cần có thời gian học tập, nghiên cứu chương trình, phương pháp dạy học. Cái sự “đương nhiên” đó vẫn chưa xảy ra. Chương trình THCS mới, từ 11 môn bắt buộc, nay tích hợp lại thành 7 môn. Vậy mà các trường Sư phạm vẫn đang “bình yên”, chưa hề nghĩ đến những đề án tuyển sinh và đào tạo mới. Nếu có một phép màu nào đó, tháng 9 năm 2015, các trường Sư phạm bắt đầu đào tạo. Phải đến tháng 9 năm 2018 mới có lứa giáo viên đầu tiên cho việc dạy học theo chương trình mới!

c. Kinh nghiệm biên soạn sách giáo khoa ở Việt Nam là một câu chuyện buồn nhiều tập, kể ra như chuyện đùa [3] . Chúng tôi may mắn được tham dự các đợt tập huấn của Bộ GD trong chương trình thay sách giáo khoa năm 2002, sau đó về cơ sở bồ dưỡng cho giáo viên phổ thông. Tôi ân hận nhớ lại sự hùng hồn của mình khi “tụng ca” tính ưu việt của bộ sách giáo khoa môn Toán mới. Sách về thực tế vài năm, bộ Giáo dục gửi cho từng giáo viên bản điều chỉnh chi tiết dày cộp! Một trong những lí do dễ nhận biết là các nhà soạn sách phần lớp ở trong một địa bàn cách hồ Gươm không quá 10 km. Đó là các giáo sư từ các viện nghiên cứu, các trường Đại học, người trẻ nhất cũng đang rục rịch về hưu. Đa phần đều học qua các trường đại học của Nga, kiến thức hàn lâm thì không chê vào đâu được nhưng kiến thức thực tế thì rất đáng bàn.

d. Việc có nhiều bộ sách giáo khoa để cho các tổ bộ môn chọn như ý kiến của ông Vũ Ngọc Hoàng trên báo Tuổi Trẻ [4] ngày 15 tháng 9 vừa qua là quá lí tưởng, khó khả thi. May mắn lắm thì mỗi cụm trường dùng một bộ sách giáo khoa. Chỉ riêng điều này cũng có nhiều “phát sinh” cần tính đến: sự công tâm trong việc lựa chọn bộ sách, phương thức quản lí của các cấp, cách kiểm tra đánh giá học sinh…

e. Nhiều bộ SGK nghĩa là có nhiều cách nhìn nhận và trình bày về cùng một nội dung qua “chương trình khung”. Với số GV vẫn coi SGK là “pháp lí”, quá lệ thuộc vào SGK thì đây là một cuộc cách mạng thực sự. Giải pháp cho giáo viên “tự bồ dưỡng” thông qua internet thực sự là một sự mơ mộng không chấp nhận được.

3. Bộ sách giáo khoa hiện tại, dù tốn rất nhiều ngân sách, đang bị kêu là quá tải. Nhiều ý kiến xuất phát từ các “phụ huynh trí thức” ở các thành phố lớn. Trong những lần về vùng sâu vùng xa công tác, nhìn đám trẻ con đầu tóc cháy khét, mặt đen nhẻm cắp sách đến trường, tôi cay đắng thấy ngành GD có lỗi với chúng quá. Cha mẹ chúng hàng ngày lẫm lũi lên nương, tuyệt đối tin tưởng vào nhà trường đã “dạy cho con mình cái chữ”. Ngành Giáo dục nếu đổi mới chậm trễ thì thật có lỗi, trước hết với những bậc phụ huynh không hề có một lời kêu ca đó!


[1] https://docs.google.com/file/d/0B0HBhkbNu2aSRDB4NTRONnZKQmduV1Y0WEhSejhqR0o1V1JJ/edit?pli=1
[2] http://hocthenao.vn/2014/05/15/can-bo-doc-quyen-sach-giao-khoa-luong-hoai-nam/
[3] http://hocthenao.vn/2014/05/08/lam-sgk-chuyen-nhu-dua-tue-nguyen-le-dang-ngoc/
[4] http://tuoitre.vn/tin/giao-duc/20140915/bo-gd-dt-khong-nen-lam-rieng-mot-bo-sach-giao-khoa/645787.html

Advertisements

3 thoughts on “Chương trình và sách giáo khoa mới- cây đời và lí thuyết

  1. Mỗi lần đổi mới thường làm nhiều người hy vọng đến sự đổi thay lành mạnh và mạnh mẽ. Nhưng với cách làm này chỉ hy vọng là là vá víu thôi. Quả thật bản thân cũng muốn, muốn lắm tự tìm hiểu, dự đoán xem nó có hình hài cụ thể như thế nào nhưng khó quá. Email hỏi các sư phụ đầu ngành ở TP HCM cũng chào thua. Chắc là nó chưa có hình hài cụ thể mà chỉ là định hướng … Ôi.

  2. Pingback: Anhbasam Điểm Tin thứ Ba, 23-09-2014 | doithoaionline

  3. Cũng vì sự cải cách, thay đổi… mà lâu quá chưa gặp thầy được cho dù trong đầu em lúc nào cũng muốn chạy đến bên thầy.
    Vừa rồi, sự đổi mới ấy làm cho em và nhiều người muốn … thôi nghề thầy ạ. Rõ khổ.
    Là người được nuôi sống nhờ ngành giáo dục mà sao em thấy lo cho sắp nhỏ của mình mà đi thôi…
    Kính chúc thầy khỏe, vài hôm nữa em phải nhờ thầy đả thông … thôi.

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s