Về bài viết “Nguyên mẫu Phạm Xuân Nguyên” trên báo Tiền Phong

download1. Những lý do to như núi cho sự ra đời một chuyên luận nhỏ như con chuột

Cả tuần này, thời tiết ở Nha Trang bưng bưng  khó chịu. Nắng gắt, không có gió, không khí  âm âm khó thở. Ôi giá có một trận mưa rào. Mở mạng đọc, chỉ toàn thấy tin dữ. Nằm lơ mơ nhớ đến mấy câu thơ trong truyện thơ Thánh Gióng của Cù Huy Cận, thuộc lòng từ thuở lên 8 lên 10. “Thuở ấy lũ giặc Ân/ Như một luồng gió độc/ Thổi tràn vào đất nước/ Tên còn gọi Văn Lang”. Đất nước đang lâm nguy,  “Vua bèn sai sứ giả/ Loa gọi hỏi gần xa/ Ai người trong thiên hạ/ Ra cứu nước phò dân/ Tiếng loa gọi anh tài/ Sông chạy truyền xuống biển/ Núi dội tiếng tù và/ Tận hang cùng ngõ hẻm…Tiếp tục đọc

Monique vẽ chân dung ai? Hay là sự lạm bàn về tấm gương đạo đức

Monique-Brinson-Demery-author

Monique Brinson Demery – Ảnh từ internet

Muốn phác họa chân dung một ai đó, người họa sĩ cần đến cọ và “toan”, các nhạc sĩ thì dùng những nốt nhạc và lời ca, các nhà văn, nhà thơ, nhà sử học vẽ chân dung bằng những trang viết. Có một nhân vật này rất nổi tiếng, tôi mang chân dung đi hỏi 100 người, tất cả đều trả lời sai, và oái ăm thay, tất cả đều mắc chung một lỗi.

Nhưng trước hết phải giới thiệu tác giả “bức họa” là Monique Brinson Demery, một phụ nữ Mỹ. Năm 1997, bà nhận được học bổng của Bộ Giáo dục Hoa Kỳ đến Việt Nam học tiếng Việt, sau nhận bằng thạc sĩ về Đông Á học của Harvard. Năm 2013, bà xuất bản một cuốn sách dày hơn 350 trang khổ lớn viết về lịch sử đương đại VN.

Monnique dành ra hai trang trong cuốn sách để đặc tả chân dung đời thường của một nhân vật. Tôi gọi nhân vật là “cụ” hay “ông cụ” như  Tiếp tục đọc

To gan luận về bác sĩ Nguyễn Khắc Viện

nguyen-khac-vien-1485150879176Ngày 10 tháng 5 năm 2017, kỷ niệm 20 năm ngày mất của bác sĩ Nguyễn Khắc Viện, nhiều tờ báo viết bài ca ngợi ông, gọi ông là “bậc tiên tri”[1], “một người uyên bác và thẳng thắn”[2], người có “tư tưởng canh tân đất nước”[3]… Sinh thời, bác sĩ Viện được tôn xưng với nhiều danh hiệu: nhà báo, nhà văn, nhà sử học không chuyên, đồ Nghệ, nhà bác học, người Pháp gọi ông là nhà thơ vì đã chuyển ngữ Truyện Kiều sang tiếng Pháp với tâm hồn của một thi nhân. Nhưng có lẽ ông tâm đắc nhất với hai danh hiệu “sĩ phu hiện đại” và “nhà văn hóa”[4]. Tiếp tục đọc

Định lý cuối cùng của Fermat và những điều kỳ diệu

f7b110817kplogogoogle10NHL: Cuối năm 2014 bài này được đăng lên blog, nhiều người đọc và khen nhưng giờ ngồi đọc lại thấy vài chỗ còn lủng củng. Nhân sự kiện giáo sư Wiles sắp sang Na Uy nhận giải Abel, lại gặp dịp ở nhà ăn giỗ Quốc Tổ, tôi bổ túc, sửa chữa, là bản này đây. 

1. Mở đầu

Có một định lý đã thách đố những trí tuệ vĩ đại nhất của loài người trong 350 năm- định lý cuối cùng của Fermat (Fermat’s last theorem) – đã được giáo sư Andrew Wiles chứng minh xong vào năm 1994. Tháng 5 tới, ông sẽ đến Na Uy nhận giải thưởng giải Abel với số tiền thưởng 700.000 USD[1]. Tiếp tục đọc

Nền truyền thông sợ gió máy

images503060_4b1. Ở Việt Nam, tác giả bộ truyện phù thủy Harry Porter, nhà văn J.K.Rowling quá quen thuộc với giới trẻ và Harvard, một trong những trường đại học hàng đầu thế giới, vẫn lung linh trong những giấc mơ của nhiều thanh niên ưu tú. Vậy nên, bài phát biểu của nhà văn phù thủy trong trong lễ tốt nghiệp của sinh viên trường Harvard tháng 6 năm 2008 chắc chắn là một sự kiện rất đáng quan tâm. Qua youtube, dễ nhận thấy sức cuốn hút của bài nói chuyện. Một sự hào hứng lan truyền như sóng dậy trong biển người dự buổi lễ hôm đó, các giáo sư, quan khách, đông đảo các bậc phụ huynh phụ huynh và sinh viên Harvard. Ba năm sau, tháng 10 năm 2011, nhân kỉ niệm 375 năm ngày thành lập trường, trong 10 ngày liền, trại sân trường Harvard, người ta cho phát lại những bài nổi tiếng nhất của các nhân vật được mời đến trường. Trong những phát biểu đó có bài của nữ nhà văn phù thủy này. Tiếp tục đọc

Cuộc hội thảo “lên giời hái trăng” của bộ GDĐT

doi-moi-giao-duc-hinh-anh1uprz_YIHCMột kế hoạch nằm trong chiến lược “Đổi mới căn bản và toàn diện” được bộ GDĐT đưa ra là tổ chức bốn cuộc hội thảo quan trọng. Các địa phương trên cả nước, phân chia theo địa bàn, sẽ được tổ chức tại các thành phố: Thái Nguyên, Huế, Quy Nhơn và Cần Thơ. Tên gọi hội thảo thể hiện rõ nội dung, mục đích của các nhà tổ chức: “Tiêu chí và quy trình biên soạn, thẩm định, đánh giá, chỉnh sửa chương trình giáo dục phổ thông”. Tiếp tục đọc

“Từ điển Vũ Chất” và những dư vị đắng chát còn lại

sach_CONPN.H.L: Một số GV Văn đọc bài này và lên án dữ dội về những kết luận hồ đồ trong đó. Mong sao tất cả các GV Văn đều thành thật tin rằng người viết đã dùng phương pháp “hiện thực bôi đen” khi viết bài này. 

Đầu tháng 10, cuốn “Từ điển Vũ Chất” dày đặc các định nghĩa sai sót đến ngớ ngẫn đã gây nên sự giận dữ của hàng loạt tờ báo. Một tuần sau khi bị phát hiện, Cục Xuất bản đã có những hành động khẩn trương và quyết liệt. Ngày 17 tháng 10, “Từ điển Vũ Chất” chính thức bị khai tử bởi quyết định thu hồi và tiêu hủy. Rốt ráo một cách đáng khâm phục, Cục Xuất bản còn soạn thêm một công văn hỏa tốc đến tất cả các nhà xuất bản (NXB), yêu cầu nghiêm túc rà soát lại toàn bộ số từ điển đã, đang và sắp sửa tung ra thị trường. Tiếp tục đọc

Chương trình và sách giáo khoa mới- cây đời và lí thuyết

20130502173257SGK020513-in1. Cứ đến đúng tuần lễ quy định của năm học, tất cả học sinh lớp 6 đều mở cùng một cuốn sách giáo khoa, cùng học bài “Số nguyên tố”; tất cả học sinh lớp 7 cùng “tụng” bài Công nghệ nói về tuổi thành thục về tính dục của bò đực, lợn đực, dê đực; tất cả học sinh lớp 8 đều ngồi đặt câu có “thì hiện tại hoàn thành” theo một mẫu chung có sẵn; tất cả học sinh lớp 9 đều giải cùng một bài hóa học, đại loại: “Cho 1,6 gam CuO tác dụng hết với HCl dư. Cô cạn dung dịch sau phản ứng thu được bao nhiêu gam muối khan”. Tiếp tục đọc

Ngành Giáo dục làm khó cho Chủ tịch nước

chỉ mục1. Tháng 9 năm 1945, Hồ Chủ Tịch có thư cho “các em học sinh” nhân ngày khai trường [1] . Đó là một văn bản kiệt xuất, đầy tình nhân ái của một chủ tịch nước: Các em hãy nghe lời tôi, lời của một người anh lớn lúc nào cũng ân cần mong mỏi cho các em được giỏi giang”.

Giọng văn giản dị, cảm động, khích lệ: “Trong năm học tới đây, các em hãy cố gắng, siêng năng học tập, ngoan ngoãn, nghe thầy, yêu bạn. Sau 80 năm giời nô lệ làm cho nước nhà bị yếu hèn, ngày nay chúng ta cần phải xây dựng lại cơ đồ mà tổ tiên đã để lại cho chúng ta, làm sao cho chúng ta theo kịp các nước khác trên hoàn cầu”. Tiếp tục đọc

Thầy Huỳnh Tấn và bài học đầu tiên

images564577_images54116_image0071. Ngày mai, khai giảng một năm học mới. Ngày mai, hàng triệu trẻ em mở vở học bài học đầu tiên, tôi nhớ về một người thầy chưa từng biết mặt. Thời đó, mới vào Nha Trang dạy học, người bạn Trần Chấn Trí một lần kể cho tôi nghe câu chuyện về một người thầy, tên Huỳnh Tấn.

Trước 1975, thầy Tấn có một lớp học tư dạy tiếng Anh dưới chân núi Trại Thủy. (Tượng Phật Trắng nổi tiếng ngự trên đỉnh núi này). Điều đặc biệt của lớp thầy Tấn là bất cứ trò nào đến “thụ giáo” đều phải ngồi chép mấy câu thơ ngắn của thầy trên trang đầu tiên của tập vở viết. Sau khi học thuộc bài thơ, thầy mới cho vào lớp. Bài thơ thế này: Tiếp tục đọc